Acid precipitation
باران اسیدی
وجود برخی از اسیدها حتی در باران خالص طبیعی است اما آن چه به عنوان باران اسیدی شناخته می شود بارشی است که سطح بالایی از اسید دارد و به محیط زیست و گونه های موجودات آسیب میرساند.
به این ترتیب باران اسیدی به هر شکلی از بارش اطلاق میشود که سطح بالایی از اسید نیتریک و اسید سولفوریک در آن است. باران اسیدی میتواند به شکل باران، برف، مه و ذرات ریز و خشک نیز به زمین فرود آید.
نیتروژن و گوگرد مواد اصلی تشکیل دهنده باران اسیدی هستند. هنگامی که نیتروژن و گوگرد با رطوبت ابرها مخلوط می شوند، اسیدهایی تشکیل میدهند که زمانی که به صورت باران یا برف به دریاچهها میبارند ماهیها، گیاهان و دیگر موجودات زنده را میکشند. باران اسیدی میتواند بر انسان نیز تأثیر بگذارد، باعث آسم و برونشیت شود و به بافت ریه آسیب برساند. متیل مرکوری که شکل سمی جیوه است به باران اسیدی مرتبط است. خوردن ماهیهایی که حاوی سطوح بالایی از جیوه هستند برای زنان باردار، سالمندان و کودکان مضرند.
عوامل ایجاد باران اسیدی: پوشش گیاهی پوسیده و فوران آتشفشانها برخی مواد شیمیایی را آزاد میکنند که میتواند باعث ایجاد باران اسیدی شود. اما اغلب بارانهای اسیدی به دلیل فعالیت های انسانی به وجود میآیند. بزرگترین مقصر هم سوزاندن سوختهای فسیلی در کارخانهها و خودروها و در قالب نیروگاههایی است که ذغال سنگ میسوزانند.
هنگامی که انسانها سوختهای فسیلی میسوزانند، دیاکسید گوگرد (SO2) و اکسید نیتروژن (NOx) در جو آزاد میشود. این گازهای شیمیایی با آب، اکسیژن و مواد دیگر واکنش نشان میدهند و چنان که گفته شد به شکل محلول های ضعیف اسید سولفوریک و اسید نیتریک درمیآیند. بادها ممکن است این محلولهای اسیدی را در ابعاد صدها کیلومتر در جو منتشر کنند. هنگامی که باران اسیدی به زمین میرسد، در سطح روانابها (جریان های آب سطحی) جریان مییابد، وارد سیستمهای آبی میشود و به داخل خاک فرو میرود.
باران اسیدی اثرات زیست محیطی بسیاری به دنبال دارد، از جمله این که به آرامی سنگ ها و خاک را هوازده میکند. اما هیچ کدام از تأثیرات زیست محیطی باران اسیدی به اندازه تأثیر آن بر دریاچه ها، رودخانهها، تالابها و دیگر محیطهای آبی نیست. باران اسیدی باعث میشود آبها اسیدی شوند. دریاچه ها و خاک میتوانند سطح طبیعی اسید را خنثی کنند، اما باران اسیدی قویتر از آن است که دریاچهها بتوانند با آن مقابله کنند. در نهایت، باران اسیدی دریاچهها را عاری از زندگی میکند. امروزه دریاچههای زیادی در ایالات متحده، کانادا و بخشهایی از اروپا یافت میشوند که به دلیل بارش باران اسیدی مرده یا خشک شدهاند.
برخی از گونهها بهتر از بقیه میتوانند آب اسیدی را تحمل کنند با این حال، در یک اکوسیستم به هم پیوسته، آن چه که بر برخی از گونهها اثر میگذارد در نهایت بر بسیاری دیگر از گونههای سراسر زنجیره غذایی از جمله گونههای غیر آبزی مانند پرندگان اثر میگذارد.
باران اسیدی باعث وارد آمدن خسارت به جنگلها نیز میشود، از جمله جنگلهایی که در ارتفاعات بالاتر قرار دارند. باران اسیدی خاک را از مواد مغذی ضروری محروم میسازد. چراکه آلومینیوم را در خاک پخش میکند و در نتیجه آنها سخت میتوانند آب را بالا بکشند. برگهای عادی و همچنین سوزنی شکل درختان هم به وسیله اسیدها صدمه میخورند.
اثرات باران اسیدی همراه با سایر عوامل زیست محیطی باعث میشود گیاهان و درختان کمتر قادر باشند در برابر دماهای سرد، حشرات و بیماریها مقاومت کنند. همچنین آلایندهها ممکن است توانایی درختان برای تولید مثل را محدود کنند. برخی از خاکها بهتر از بقیه میتوانند اسیدها را خنثی کنند. به طورکلی در مناطقی که «ظرفیت بافری» خاک پایین است، اثرات مضر باران اسیدی بسیار بیشتر است. ظرفیت بافری خاک توانایی خاک برای حفظ سطح pH ثابت خود در هنگامی است که تحت تأثیر اسیدی کننده ها یا باز کننده ها قرار میگیرد.
تنها راه برای مقابله با باران اسیدی این است که آلایندههایی که آن را ایجاد میکنند محدود شوند. این حرف به معنی سوزاندن کمتر سوختهای فسیلی است. بسیاری از دولتها تلاش میکنند جلوی انتشار گازهای گلخانهای را بگیرند و این کار را ترویج سوختهای جایگزین انجام میدهند. اما حتی اگر از همین حالا بتوانیم باران اسیدی را متوقف کنیم، باز هم سالهای زیادی طول میکشد تا اثرات مضر آنها ناپدید شود.
تک تک افراد هم میتوانند به جلوگیری از باران اسیدی کمک کنند و این کار با صرفه جویی در مصرف انرژی ممکن است. اگر مردم در خانههایشان برق کمتری مصرف کنند، لامپ کم مصرف به کار برند و لوازم الکترونیکی را زمانی که از آنها استفاده نمیکنند خاموش کنند، مواد شیمیاییای که از نیروگاهها خارج میشود کاهش مییابد. همچنین وسایل نقلیه کاربران عمده سوختهای فسیلی هستند، بنابراین استفاده بیشتر از حملونقل عمومی، استفاده مشترک از خودروها، استفاده از وسایل نقلیهای که بهرهوری انرژی دارند، استفاده از دوچرخه و یا پیادهروی برای رفتن به یک مکان، از انتشار گازهای گلخانهای میکاهد.
رفرنسهای زیر مربوط به منبع مطلب :
(کتاب دایره المعارف آب و هواشناسی Encyclopedia of climatology) تالیف سجاد محمدزاده میباشد. برای سفارش کتاب می توانید با شماره 09166639372 تماس حاصل فرمائید.
Pollutant : ←
تبخیر واقعی : Actual evaporation...ما را در سایت تبخیر واقعی : Actual evaporation دنبال میکنید
برچسب: نویسنده: بازدید: 160